Περιοδικό Πολιτικής Και Πολιτισμικής Παρέμβασης


Σε εποχές που βασιλεύει το ψέμα, η διάδοση της αλήθειας είναι πράξη επαναστατική
Διεθνής συσπείρωση κεφαλαίων στην ΕΟΚ (1)

< Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας | Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας > 
Συγγραφέας Μήνυμα
Ροβεσπιέρος
Site Admin


Ένταξη: 13 Σεπ 2006
Δημοσιεύσεις: 3034

ΔημοσίευσηΔημοσιεύθηκε: Τρι Μάϊ 28, 2013 10:13 pm    Θέμα δημοσίευσης: Διεθνής συσπείρωση κεφαλαίων στην ΕΟΚ (1) Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
Νέος ΑΠΕΡΓΟΣΠΑΣΤΗΣ:
http://apergospastis.blogspot.gr/2013/05/1.html


Διεθνής συσπείρωση κεφαλαίων στην ΕΟΚ (1)
ΕΡΝΕΣΤ ΜΑΝΤΕΛ



Σημείωση δική μας: Παραθέτουμε ένα απόσπασμα(σε δύο μέρη εξαιτίας εκτεταμένου μεγέθους) από το βιβλίο του Έρνεστ Μαντέλ ''η ΕΟΚ και ο ανταγωνισμός Ευρώπης Αμερικής'' γραμμένο μόλις το 1968.

Για να κατανοήσουμε τι ακριβώς είναι η ΕΕ και να διαπιστώσουμε για το αν μεταρρυθμίζεται ή όχι, πρέπει πρώτα να δούμε το βασικό λόγο δημιουργίας της.

Ο Μαντέλ με σωρεία παραδειγμάτων δείχνει ότι ο βασικός λόγος δημιουργίας και της πρώτης ένωσης χάλυβα και της τότε ΕΟΚ ήταν η ανάγκη των ευρωπαίων επιχειρηματιών να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό των ΗΠΑ και Ιαπωνίας.

Σε πολλούς κλάδους πλέον το μέγεθος των εθνικών επιχειρήσεων δεν αρκούσε για να αντέξει τον ανταγωνισμό ειδικά των μεγαλύτερων Αμερικανικών γι' αυτό και η ανάγκη για συσπείρωση σε ευρωπαϊκά υπερεθνικά μονοπώλια.

Αυτή τη διαδικασία αναλύει διεξοδικά ο Μαντέλ. Είναι χαρακτηριστικό ότι από το 1968, 45 χρόνια πριν, η υπερεθνική συσπείρωση του κεφαλαίου βρισκόταν σε αρκετά προχωρημένο στάδιο, η ΕΕ αποτέλεσε την πολιτική έκφραση αυτής της νέας κατάστασης.

Η ανάλυση του Μαντέλ είναι μια απάντηση επίσης για το ότι σήμερα δεν βρισκόμαστε στην εποχή των εθνικών ιμπεριαλισμών και φασισμών όπως απλοϊκά υποστηρίζουν διάφορες αναλύσεις του συρμού.


Τέλος η ΕΕ από την πρώτη μέρα δημιουργίας της αποτελούσε μια αντιδραστική υπερεθνική ένωση του κεφαλαίου με ανάλογη συμμετοχή όλων των αστικών τάξεων γι' αυτό και δεν αλλάζει ούτε μεταρρυθμίζεται.

ΈΡΝΕΣΤ ΜΑΝΤΕΛ

Η ανάγκη συγκεντροποίησης του κεφαλαίου προκύπτει αναγκαστικά από τον ανταγωνισμό.
Οι Δυτικοευρωπαίοι επιχειρηματίες συμπεριφέρονται έτσι όπως είχε προφητεύσει ο Κάρλ Μάρξ. Η πίεση προς μία υπερεθνική ευρωπαϊκή συσπείρωση κεφαλαίων είναι πολύ ισχυρότερη απΆ αυτήν που ενεργεί προς την κατεύθυνση μιας εθνικής – κρατικής συσπείρωσης.

Σε ορισμένους βιομηχανικούς κλάδους οι απαραίτητες επενδύσεις για να γίνει δυνατή μιά αποδοτική παραγωγή είναι τόσο σημαντικές, ώστε ακόμα και όλες οι επιχειρήσεις αυτού του κλάδου σε κάθε μεμονωμένη χώρα της ΕΟΚ δεν μπορούν να βρούν αυτό το κεφάλαιο: σΆ αυτή την περίπτωση η υπερεθνική συσπείρωση κεφαλαίων είναι μια απόλυτη προϋπόθεση για να μπορέσει να συνεχιστεί η παραγωγή.

Τυπικό παράδειγμα είναι η βιομηχανία αεροπλάνων και το επιβατικό αεροπλάνο που πετάει με υπερηχητική ταχύτητα, η διαστημική και οι διαστημικές τηλεπικοινωνίες.

Στην πρώτη περίπτωση μόνο ένα γάλλο – βρετανικό σχέδιο, το «Concorde», έχει τη δυνατότητα να συναγωνιστεί τα παρόμοια σχέδια των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ.

Στη δεύτερη και τρίτη
περίπτωση τα σχέδια ELDO και ESRO απαιτούν τη συνεργασία όλων των δυτικοευρωπαϊκών καπιταλιστικών δυνάμεων.

Επίσης η παραγωγή πυρηνικής ενέργειας για ειρηνικούς σκοπούς δεν φαίνεται πια να είναι αποδοτική μεσοπρόθεσμα στην Ευρώπη σε εθνικό επίπεδο έχει ήδη διατυπωθεί το αίτημα για ένα ευρωπαϊκό ατομικό κέντρο.

Η ανάπτυξη της βιομηχανίας ατομικής ενέργειας είχε ήδη αποδείξει ότι η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων ξεπερνάει το πλαίσιο της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας: καμιά απολύτως χώρα δεν θα ήταν σε θέση να δημιουργήσει ατομική ενέργεια σε ιδιωτικό καπιταλιστικό επίπεδο χωρίς τη βοήθεια και τη χρηματοδότηση του κράτους.

Τώρα η βιομηχανία αεροπλάνων και η διαστημική βιομηχανία αποδεικνύουν την ορθότητα του γενικότερου τύπου, σύμφωνα με τον οποίο η ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων αναγκαστικά ξεπερνάει τόσο το πλαίσιο της καπιταλιστικής ιδιοκτησίας όσο κι εκείνο του εθνικού κράτους : χωρίς κρατική χρηματοδότηση και διεθνή συνεργασία δεν μπορούν να κατασκευαστούν στην Ευρώπη ούτε υπερηχητικά αεροπλάνα ούτε τεχνητοί δορυφόροι.

Η ανάπτυξη της τεχνικής θα αυξήσει σίγουρα τον αριθμό των περιπτώσεων κατά τις οποίες η διεθνή συσπείρωση κεφαλαίων είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για μια αποδοτική παραγωγή στη Δυτική Ευρώπη. Όμως παράλληλα μΆ αυτές τις περιπτώσεις αυξάνεται σήμερα η σημασία κυρίως εκείνων των περιπτώσεων για τις οποίες αυτή η διεθνής συσπείρωση κεφαλαίων δεν είναι μεν απόλυτη, αλλά μιά σχετική προϋπόθεση για τη δημιουργία επιχειρήσεων και εργοστασίων επαρκούς μεγέθους.

Θεωρητικά θα ήταν δυνατή η υπόθεση ότι το δυτικογερμανικό, το γαλλικό ή το ιταλικό κεφάλαιο θα μπορούσαν να επενδύσουν αρκετά, ώστε στην καθεμιά απΆ αυτές τις τρεις χώρες να δημιουργηθεί μιά μεγάλη, ανταγωνιστική παραγωγική επιχείρηση για ηλεκτρονικές υπολογιστικές μηχανές.

Όμως μια τέτοια υπόθεση δεν είναι ρεαλιστική για δύο λόγους :
αφΆ ενός αντιτίθεται στο νόμο της κατανομής των κινδύνων – δηλαδή σΆ ένα βιομηχανικό κλάδο επενδύεται περισσότερο κεφάλαιο απΆ όσο θα έπρεπε σύμφωνα με την αναμενόμενη αποδοτικότητα του κλάδου αυτού, και δεύτερο σε μιά τέτοια παράλληλη ύπαρξη τριών εταιριών θα οδηγούσε σε μια τεράστια υπερικανότητα – δηλαδή στη σημερινή Ευρώπη και στο σημερινό κόσμο δεν υπάρχουν αρκετοί αγοραστές για τα εμπορεύματα τριών τέτοιων επιχειρήσεων.

Η σχετική ανάγκη για διεθνή συσπείρωση κεφαλαίων συνίσταται επομένως στο ότι με τη δεδομένη έκταση της αγοράς μόνο μία ή πολύ λίγες επιχειρήσεις μπορούν να παράγουν αποδοτικά σε μια αυξανόμενη σειρά βιομηχανικών κλάδων κι ότι η ΕΟΚ δεν μπορεί να διατηρήσει τέσσερις ή πέντε μεγάλες βιομηχανίες σΆ αυτούς τους κλάδους.

O Servan – Scereiber αναφέρει σχετικά το παράδειγμα της νεότατης τεχνικής της ηλεκτρονικής βιομηχανίας, των λεγόμενων μικροδιακοπτών ή των τυποποιημένων κυκλωμάτων. ΣΆ όλες τις ευρωπαϊκές χώρες μαζί θα μπορούσαν σήμερα να διατεθούν μόνο 250.000 τέτοια συστήματα. Στην Ευρώπη είναι επομένως φανερό ότι μπορεί να επιζήσει μόνο μιά βιομηχανία σΆ αυτό τον κλάδο, κι αυτή ακόμα θα ήταν αποδοτική μόνο στα μέσα της δεκαετίας του 70.

Μέσα στους κλάδους στους οποίους δεν συμβαίνει αυτό,
δηλαδή στους οποίους να συνυπάρχουν παράλληλα δύο ως τρεις μεγαλύτερες βιομηχανίες, τα πλεονεκτήματα που πηγάζουν από τη συνεργασία και τη συγχώνευση ακριβώς των μεγαλύτερων επιχειρήσεων πολλών χωρών, είναι τόσο σαφή, ώστε δεν θα ήταν δυνατό χωρίς αυτήν να επιτευχθεί το μέγεθος των αμερικανικών κοντσέρν, δηλαδή η ανταγωνιστικότητα απέναντι σΆ αυτά τα κοντσέρν.

ΓιΆ αυτό έχει ήδη αρχίσει η τάση γιΆ αυτή τη συσπείρωση των κεφαλαίων. Μπορούν νΆ αναφερθούν πολλά παραδείγματα, εκτός από τις δύο συγχωνεύσεις που αναφέρθηκαν πιό πάνω των επιχειρήσεων του κλάδου των φωτογραφικών συσκευών και του χάλυβα. Ιδιαίτερη σημασία πρέπει νΆ αποδοθεί στη συγχώνευση δύο χρηματιστικών ομίλων, του βελγικού ομίλου Empain και του γαλλικού Schneider καθώς και της Banque d' Indochine σαν πρώτο παράδειγμα άμεσης συγχώνευσης δύο μεγάλων χρηματιστικών ομίλων διαφορετικής εθνικότητας.

Με την ίδια έννοια μπορούν να αναφερθούν παραδείγματα αυξανόμενης συσπείρωσης και κοινής δραστηριότητας διαφόρων ευρωπαϊκών τραπεζών και οικονομικών ομίλων.

Έξι γαλλικές επιχειρησιακές τράπεζες πραγματοποίησαν αμοιβαίες συμμετοχές με άλλους ευρωπαϊκούς χρηματιστικούς ομίλους: η τράπεζα Rotschild με τον ιταλικό όμιλο Copfa, που ελέγχει τα εργοστάσια Fiat, η Banque de l' Indochine με το βελγικό όμιλο Cofinidus, που τον κατέχει την Banque de Bruxelles, η Worms - Bank με τον ιταλικό όμιλο Bolsa και την αγγλική Bank of Scotland, η Banque de Paris et des Pays-Bas με την Anglo - American Corporation(τον όμιλο Oppenheimer, που ελέγχει τη νοτιοαφρικάνικη παραγωγή χρυσού), η τράπεζα Neuflize, Schumberger & Co με την γερμανική Bankhaus Delbruck & Co και η Union Europeenne Industrielle et Finaciere με τον αγγλικό όμιλο Marine - Midland.



Έτσι καθιερώθηκε η τεχνική του δανεισμού βιομηχανικού εξοπλισμού στη Δυτική Ευρώπη από την εταιρία Interlease, που ιδρύθηκε από κοινού από την βελγική Banque de Bruxelles, τη γαλλική Banque d' Indochine, την ιταλική Banka Commerciale Italiana, την ισπανική Banco Espanol de Credito, τη βρετανική τράπεζα Hampo Bros, καθώς και από μια δυτικοευρωπαϊκή και μια ολλανδική τράπεζα. Το τράστ Euro - Finagne ιδρύθηκε από τη βελγική Societe Generale, τη δυτικογερμανική Deutsche Bank, την ιταλική Banca Commerciale Italiana, την ελβετική Cerdit Suisse και από μιά ολλανδική τράπεζα.

Το Eurosyndicat που ιδρύθηκε το 1958 και που δημιούργησε «Investment Funds» και ταυτόχρονα ασχολείται με τη χρηματιστική ανάλυση και με άμεσες επενδύσεις, οφείλεται στην πρωτοβουλία έξι μεγάλων τραπεζών στο χώρο της ΕΟΚ : της Berliner Handeisgesellchaft, της Mediobanca(Μιλάνο), της Banque Lambert (Βρυξέλλες), της τράπεζας Pierson, Heldring en Pierson (¶μστερνταμ), της Gredit Commerciale de France (Παρίσι) και της Companie Financiere (Παρίσι).

Το 1967 ιδρύθηκε η Societe Financiere Europeenne που θα δραστηριοποιηθεί κυρίως στην αγορά ευρωπαϊκού νομίσματος και θέτει σαφώς σαν στόχο της τη χρηματοδότηση των λεγόμενων ''ευρωπαϊκών'' εταιριών. Ιδρυτές της είναι η Dresdner Bank, η Banca Nationale del Lavoro (Ιταλία), η Algemeenr Nedrlandse Bank(Ολλανδία), η Banque Nationale de Paris (Γαλλία), η Barclays Bank (Αγγλία) και η Bank of America (ΗΠΑ). Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Μεσοπρόθεσμών Πιστώσεων ιδρύθηκε από τις παρακάτω τράπεζες : Deutsche Bank(γερμανική), Credit Lyonnais και Societe Generale(γαλλικές), Societe Generale de Banque (βέλγικη), Amsterdam - Rotterdam Bank (ολλανδική), Banca Commerciale Italiana (ιταλική), Midland Bank και Samuel Montague aud Co (αγγλική).

Η τάση για την αυξανόμενη συσπείρωση κεφαλαίων των ευρωπαϊκών τραπεζών και των χρηματιστικών ομίλων εκφράστηκε ιδιαίτερα έντονα τον Μάρτιο του 1968 όταν αποφασίστηκε η συμμετοχή της Deutche Bank, της Amsterdam - Rotterdam Bank, της Midland Bank, καθώς και μιάς ιταλικής τράπεζας στην κυριαρχούμενη από τον όμιλο Societe Generale βελγική Belgian - American Banking Corp. και στην Belgian - American Bank & Trust Company, που έτσι έγινε η ισχυρότερη ευρωπαϊκή τράπεζα στο έδαφος των ΗΠΑ. Χαρακτηριστικό είναι ότι με την ευκαιρία αυτή το όνομα των δύο τραπεζών έγινε European - American Banking Corporation και European - American Bank & Trust Company.

Εξ ίσου μεγάλη σημασία έχει ο αυξανόμενος αριθμός περιπτώσεων στενής συνεργασίας ανάμεσα σε ηγετικές εταιρίες των ίδιων βιομηχανικών κλάδων πολλών χωρών της ΕΟΚ ή δυτικοευρωπαϊκών κρατών. Έτσι πραγματοποιείται στενή συνεργασία ανάμεσα στο ηγετικό γαλλικό χημικό κοντσέρν Rhone - Poulenc και στο δυτικογερμανικό κοντέρν Bayer.

Το γερμανικό κοντσέρν NSU αποφάσισε να συνεργαστεί στενά με το γαλλικό κοντσέρν Citroen για την ανάπτυξη του κινητήρα Βάνκελ ενώ ταυτόχρονα η Citroen αγόρασε την ιταλική εταιρία Maserati. Η Citroen αναγκάστηκε να δεχτεί μια μεγάλη συμμετοχή του μεγάλου ιταλικού κοντσέρν FIAT για να μπορέσει να επιβιώσει στο διεθνή ανταγωνισμό, το κοντσέρν Citroen - Fiat είναι το μεγαλύτερο ευρωπαϊκό κοντσέρν.

Πριν λίγο καιρό η Bayer,
η Badishe Anilin, η Farbwerke Hochst (τρεις εταιρίες - διάδοχοι της Ig - Farben), τα γαλλικά κοντσέρν Kuhlmann και Progil, η βελγική Petrochim και η ολλανδική Naphtachemie ίδρυσαν μιά κοινή εξαγωγική επιχείρηση, την Glycolex Ag αιθυλενίου και προθυλενίου. Η δυτικογερμανική Wintebhall Ag και η γαλλική εταιρεία Potasse et Engrais Chimiques χτίζουν από κοινού μιά βιομηχανία για την κατασκευή αμμωνίας και τεχνητών λιπασμάτων στο Οττμαρσχαϊμ, κοντά στη Μυλούζη της Αλσατίας.

Η δυτικογερμανική εταιρεία Osram, η ολλανδική Philips και δύο γαλλικές εταιρίες, από τις οποίες η μία αγοράστηκε στο μεταξύ από ένα αμερικάνικο κοντσέρν, αποφάσισαν να ιδρύσουν από κοινού στο Βέλγιο ένα εργοστάσιο λαμπτήρων εξοπλισμένο με την πιο σύγχρονη τεχνική.

Το ελβετικό κοντσέρν Brown, η Broveri και το γερμανικό κοντσέρν Krupp κατασκευάζουν από κοινού ένα πυρηνικό αντιδραστήρα. Το γαλλικό κοντσέρν Forges et Ateliers du Creusot και το γερμανικό κοντσέρν Hanomag αγόρασαν από κοινού την πλειονότητα των μετοχών της αυστριακής Austro - Fiat. Το βελγικό κοντσέρν ACEC, το γαλλικό κοντσέρν C.G.E και μιά ολλανδική βιομηχανία καλωδίων ίδρυσαν από κοινού ένα νέο εργοστάσιο καλωδίων, την CODECA, στο Βέλγιο.

Σαν απάντηση στη συμφωνία ανάμεσα στην Siemens και τη Bosch, που κυριαρχεί στη δυτικογερμανική αγορά ψυγείων, ο σημερινός ανταγωνιστής στην Γερμανία αυτών των δύο μεγάλων κοντσέρν, η AEG - Telefunken αποφάσισε να ιδρύσει μιά κοινή εταιρεία με την ιταλική βιομηχανία Zanussi ώστε να στηρίξει και να επεκτείνει τη θέση του στην αγορά ηλεκτρικών συσκευών.



_________________
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης μέσα
σε καπιταλιστικό καθεστώς, είτε είναι απραγματοποίητες,
είτε είναι αντιδραστικές»(Λένιν)
Επιστροφή στην κορυφή
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος
Ροβεσπιέρος
Site Admin


Ένταξη: 13 Σεπ 2006
Δημοσιεύσεις: 3034

ΔημοσίευσηΔημοσιεύθηκε: Τετ Μάϊ 29, 2013 5:36 pm    Θέμα δημοσίευσης: Απάντηση με παράθεση αυτού του μηνύματος
Νέος ΑΠΕΡΓΟΣΠΑΣΤΗΣ:
http://apergospastis.blogspot.gr/2013/05/2.html


Διεθνής συσπείρωση κεφαλαίων στην ΕΟΚ (2)
ΕΡΝΕΣΤ ΜΑΝΤΕΛ




Εδώ δεν πρόκειται καθόλου για καθαρά τυχαίες εξελίξεις. Τόσο οι ενώσεις των επιχειρηματιών όσο και οι αρχές της ΕΟΚ αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα τέτοιων υπερεθνικών συσπειρώσεων κεφαλαίου και ζητούν και οι δύο μιά γοργότερη πρόοδο προς αυτήν την έννοια.

Ο ανώτατος σύνδεσμος βιομηχάνων επιχειρηματιών της ΕΟΚ, η UNICE, υπόβαλε τον Απρίλιο του 1965 ένα υπόμνημα στην επιτροπή της ΕΟΚ, ζητώντας απ' αυτήν νομοθετικές διευκολύνσεις για την υπερεθνική συγχώνευση επιχειρήσεων στο χώρο της ΕΟΚ.

Το υπόμνημα τονίζει με έμφαση ότι η επέκταση του μεγέθους των βιομηχανικών επιχειρήσεων θα πρέπει να είναι κύριος στόχος της επιτροπής της ΕΟΚ.

Ένα παρόμοιο υπόμνημα υποβλήθηκε το καλοκαίρι του 1966. Επίσης το διεθνές Εμπορικό Επιμελητήριο με μια δήλωση του τον Οκτώβριο του 1965 ζήτησε διευκολύνσεις για τις διεθνείς συγχωνεύσεις εταιριών. Ο πρόεδρος του Ομοσπονδιακού Συνδέσμου των Γερμανικών Ενώσεων Εργοδοτών, καθηγητής Siegfried Balke, και ο αντιπρόεδρος του Γαλλικού Συνδέσμου Εργοδοτών C.N.P.F, Ambroise Roux, εκφράστηκαν σχεδόν ταυτόχρονα στο τέλος του 1967 υπέρ σχηματισμού ''ευρωπαϊκών εταιριών''.

Η δημιουργία των λεγόμενων ''ευρωπαϊκών εταιριών'' δημιουργεί εν μέρει πολύ περίπλοκα προβλήματα εμπορικού και οικονομικού δικαίου. Αυτά απέχουν πολύ από το να έχουν λυθεί. Η νομοθεσία ως προς τις εταιρείες διαφέρει στα έξη κράτη- μέλη της ΕΟΚ.

Στη Δυτική Γερμανία και στην Ολλανδία δεν επιτρέπεται η απορρόφηση ντόπιων εταιριών από επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους στο εξωτερικό.

Η επιτροπή της ΕΟΚ θα ήθελε να δημιουργήσει ένα νέο καταστατικό των ''ευρωπαϊκών εταιριών'' στο επίπεδο της ΕΟΚ. ¶λλοι, κυρίως, γαλλικοί κύκλοι ωθούν προς μία λύση συμβιβασμού: την εισαγωγή παρόμοιων παραγράφων, που να επιτρέπουν την ίδρυση ''εταιριών ευρωπαϊκού τύπου'', στην εθνική νομοθεσία των έξη-κρατών μελών.

Και στις δύο περιπτώσεις έχουμε ένα τυπικό παράδειγμα για το πώς η νομοθεσία (το κοινωνικό εποικοδόμημα) εξαναγκάζεται νωρίτερα ή αργότερα να προσαρμοστεί στα οικονομικά δεδομένα (στις σχέσεις παραγωγής, στην κοινωνική υποδομή).

Το πρόβλημα των ''ευρωπαϊκών εταιριών'' εμπεριέχει τον νομοθετικό κίνδυνο μιάς συνύπαρξης ''εθνικού'' και ''διεθνούς'' εμπορικού δικαίου.

Η γαλλική κυβέρνηση προσπαθεί να τον αποφύγει με τον καθαρισμό ποιοτικών ελάχιστων ορίων για τις ευρωπαϊκές εταιρίες, η Δυτική Γερμανία και η επιτροπή της ΕΟΚ υποστηρίζουν μάλλον ποιοτικούς περιορισμούς, που θα επέτρεπαν τη δημιουργία ευρωπαϊκών εταιριών μόνο σε ορισμένους κλάδους με ''ευρωπαϊκή σημασία'' (κατασκευή αεροπλάνων κτλ.)

Η νομοθεσία ωστόσο δεν είναι η μοναδική δυσκολία στο δρόμο προς την ''ευρωπαϊκή επιχείρηση''. Υπάρχει εκτός απ' αυτή μιά περίπλοκη προβληματική της νομοθεσίας της σχετικής με τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας καθώς και τα προβλήματα που προκύπτουν από την διαφορετική φορολογική νομοθεσία των έξη χωρών της ΕΟΚ. Όλα αυτά τα προβλήματα είναι αλληλένδετα σαν τα δόντια ενός γραναζιού, και φαίνεται σχεδόν αδύνατο το να λυθεί κάθε πρόβλημα μεμονωμένα, πριν λυθεί το συνολικό σύμπλεγμα.

Από ιστορική άποψη η δημιουργία της Κοινής Αγοράς ήταν το αποτέλεσμα της συγκέντρωσης του κεφαλαίου στη Δυτική Ευρώπη, που είχε προηγηθεί.

Από καιρό η ανάπτυξη των σημαντικότερων παραγωγικών δυνάμεων κινδύνευε να πνιγεί στο πολύ στενό πλαίσιο του παλιού εθνικού κράτους. Κυρίως στην περίπτωση της Γερμανίας αυτό είχε αποδειχτεί εντελώς ξεκάθαρα. Μετά τη διπλή αποτυχία μιάς βίαιης επέκτασης προς την Ανατολή, οι παραγωγικές δυνάμεις της Δυτικής Ευρώπης προσπαθούν σήμερα ν' ανοίξουν ένα δρόμο έξω από τα στενά εθνικά τους σύνορα, προς τη Δύση και με ειρηνική εμπορική επέκταση.

Με την οργάνωση ενός πλατύτερου χώρου για το ελεύθερο εμπόριο η δυτικοευρωπαϊκή αστική τάξη προσπαθεί να λύσει τουλάχιστον μερικά και προσωρινά αυτή την ενδογενή αντίθεση ανάμεσα στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής και στο εθνικό κράτος.

Όμως η δημιουργία της ΕΟΚ είναι ταυτόχρονα κινητήρια δύναμη μιάς νέας συγκέντρωσης του κεφαλαίου που γεννιέται απ' αυτήν την ίδια. Καθώς δημιουργείται μιά μεγαλύτερη ενιαία αγορά, οξύνεται ο ανταγωνισμός και η συγκέντρωση του κεφαλαίου που προκύπτουν απ' αυτόν. Η μεγαλύτερη αγορά - ακόμα και ανεξάρτητα από το πρόβλημα του συναγωνισμού με το βορειοαμερικάνικο κεφάλαιο - δίνει τη δυνατότητα για μεγαλύτερες μονάδες παραγωγής, για μεγαλύτερες συσπειρώσεις κεφαλαίου, για μεγαλύτερο ορθολογισμό στην επιλογή των τόπων παραγωγής και των μεταφορικών μέσων.

Μέχρι σήμερα η ίδρυση της ΕΟΚ
δεν επενέργησε στον αναμενόμενο βαθμό προς αυτήν την κατεύθυνση, εν μέρει επειδή εξακολουθούν να είναι πολύ μεγάλες οι τυπικές νομικές δυσκολίες για την ίδρυση ''ευρωπαϊκών'' εταιριών ή για τη συγχώνευση επιχειρήσεων διαφορετικών χώρων, εν μέρει επειδή το ''μακρό κύμα'' της υψηλής οικονομικής συγκυρίας το διάστημα από το 1958 ως το 1964 δεν δημιούργησε την ανάγκη για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ορθολογικοποίηση.

Όμως όσο περισσότερο ξεφουσκώνει αυτό το ''μακρό κύμα'' της ψηλής οικονομικής συγκυρίας, όσο περισσότερο κατεβαίνει το ποσοστό κέρδους κι όσο περισσότερο απειλείται ταυτόχρονα από τον αμερικάνικο ανταγωνισμό, τόσο πιο γρήγορα πλησιάζει η στιγμή κατά την οποία το μεγάλο κεφάλαιο στο χώρο της ΕΟΚ αρχίζει να βλέπει τα προβλήματα του προσδιορισμού της τοποθέτησής του αποκλειστικά από τη σκοπιά της υψηλότερης αποδοτικότητας και ανεξάρτητα από εθνικοκρατικούς - κοινωνικούς ενδοιασμούς.

Η οικονομική ύφεση στη Δυτική Γερμανία του 1966 - 67 έδωσε ήδη δύο χτυπητά παραδείγματα ως προς αυτό, με την τάση των μεγάλων χημικών κοντσέρν να κάνουν την περιοχή του λιμανιού της Αμβέρσας πρωτεύουσα της ευρωπαϊκής χημείας (συμπεριλαμβανομένου ενός σχεδίου της Badische Anilin να μετατοπίσει την έδρα της εταιρίας εκεί) και με την απειλή των δυτικογερμανικών χαλυβουργικών κοντσέρν να μετατοπίσουν σε μεγάλη έκταση τους τόπους παραγωγής στις ολλανδικές ακτές (σύμφωνα με τη γενική τάση για μια ''παραθαλάσια χαλυβουργία'').

Ασφαλώς και στις δύο αυτές περιπτώσεις
δεν πρόκειται παρά για μιάν απειλή, που πιθανώς δεν θα πραγματοποιηθεί μέσα στους επόμενους μήνες και χρόνια. Επίσης μέχρι να δημιουργηθεί ένα σαφώς ευρωπαϊκό εμπορικό δίκαιο θα περάσουν πιθανώς μερικά χρόνια ακόμα.

Όμως τα παραδείγματα αυτά μας δείχνουν τη γενική κατεύθυνση της ιστορικής εξέλιξης. Υποδηλώνουν μιά τάση - έστω κι αν ακόμα είναι εμβρυακή - και εξηγούν επίσης ποιές ισχυρές αντίθετες τάσεις θα προκύψουν απ' αυτή την κατεύθυνση της εξέλιξης.

Αυτές οι αντίθετες τάσεις δεν είναι μόνο ο γενικός ιστορικός νόμος της αδράνειας της συνείδησης,
δηλαδή το οφθαλμοφανές γεγονός ότι η συλλογική συνείδηση των κοινωνικών τάξεων και εθνών συνήθως ακολουθεί κουτσαίνοντας την κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα, πράγμα που στην συγκεκριμένη περίπτωση που εξετάζουμε έχει σαν αποτέλεσμα πολυάριθμοι αστικοί και μικροαστικοί κύκλοι της Δυτικής Ευρώπης να εξακολουθούν να είναι αιχμαλωτισμένοι σε εθνικιστικούς τρόπους σκέψεις, ακόμα κι όταν αυτό δεν ανταποκρίνεται πιά στα ίδια τους τα κοινωνικά συμφέροντα.

Είναι επίσης το γεγονός ότι, η ειδωμένη από την αστική σκοπιά, ''θαυμαστή'' εδραίωση της όψιμης καπιταλιστικής κοινωνικής τάξης στη Δυτική Ευρώπη τα περασμένα δεκαπέντε χρόνια ήταν αποτέλεσμα μιάς ευαίσθητης ισορροπίας πολυάριθμων οικονομικών και κοινωνικών τάσεων, μιά ισορροπία που θα μπορούσε να εξουδετερωθεί με τη ριζική ορθολογικοποίηση της μεγάλης καπιταλιστικής βιομηχανίας στο χώρο της ΕΟΚ.

Ήδη σήμερα
η διαρθρωτική κρίση της οικονομίας εκείνων των περιοχών της ΕΟΚ που ήταν δομημένες πάνω στους λεγόμενους ''παλιούς βιομηχανικούς κλάδους'' (μεταξύ άλλων η Βαλλονία στο Βέλγιο, η βόρεια Γαλλία και η βιομηχανική περιοχή του Λούρου στη Γαλλία, εν μέρει η Γένοβα και η Τεργέστη στην Ιταλία) οδήγησε σε σοβαρές κοινωνικές ταραχές, που έφτασαν μέχρι μια γενική απεργία (στο Βέλγιο το 1960/1961) και σε μιά τοπική εξέγερση (στην Τεργέστη το 1965). Μιά παρόμοια διαρθρωτική κρίση αρχίζει τώρα να γεννιέται και στο Ρούρ.

Αν αυτή η τάση επικρατήσει ακόμα πιο έντονα, θα μπορούσε εξ αιτίας της να καταρρεύσει ολόκληρη η κοινωνική ισορροπία του όψιμου καπιταλισμού στην ΕΟΚ.


Εκείνοι οι κύκλοι των μεγαλοαστών που αντιπαραθέτουν τέτοιους πολιτικοκοινωνικούς ενδοιασμούς στον καθαρά οικονομικό ορθολογισμό, δεν είναι λοιπόν καθόλου ''οπισθοδρομικοί'', παρά κατά κάποιον τρόπο συλλαμβάνουν το συνολικό κοινωνικό συμφέρον των μεγαλοαστών με αποτελεσματικότερο τρόπο απ' ότι οι ''δραστήριοι'' της βιομηχανίας και της οικονομίας.

Ωστόσο σε τελευταία ανάλυση πρόκειται γιά μιά υποκειμενική αντίφαση και καθόλου για την απλή επιλογή ανάμεσα σε μιά κοινωνικά ηπιότερη και σε μιά κοινωνικά εκρηκτικότερη τακτική των επιχειρηματιών. Οι δρόμοι για τη λύση αυτής της αντίφασης - ειδωμένοι από την σκοπιά των μεγαλοκεφαλαιοκρατών - μπορούν να βρεθούν μόνο αν ο παράγοντας κράτος συμπεριληφθεί στην ανάλυση.


_________________
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης μέσα
σε καπιταλιστικό καθεστώς, είτε είναι απραγματοποίητες,
είτε είναι αντιδραστικές»(Λένιν)
Επιστροφή στην κορυφή
Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών Αποστολή προσωπικού μηνύματος

 
Μετάβαση στη:  
Μπορείτε να δημοσιεύσετε νέο Θέμα σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης
Δεν μπορείτε να επεξεργασθείτε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν μπορείτε να διαγράψετε τις δημοσιεύσεις σας σ' αυτή τη Δ.Συζήτηση
Δεν έχετε δικαίωμα ψήφου στα δημοψηφίσματα αυτής της Δ.Συζήτησης

Όλες οι Ώρες είναι GMT + 2 Ώρες