Ðåñéïäéêü ÐïëéôéêÞò êáé ÐïëéôéóìéêÞò ÐáñÝìâáóçò

×ùñßò íá îå÷íïýìå êáèüëïõ üôé ç Åêêëçóßá åßíáé ôï óþìá ôïõ ×ñéóôïý ìå êåöáëÞ ôïí ßäéï êáé ìÝëç üëïõò ôïõò âáðôéóìÝíïõò óôï üíïìÜ ôïõ Ïñèïäüîùò êáé Áíáôïëéêþò -ãéá íá èõìçèïýìå ôïí ÌáêñõãéÜííç- êáé óõã÷ñüíùò áãùíéæïìÝíïõò íá æïõí üðùò èÝëåé ï ×ñéóôüò, üìùò ãéá ôéò áíÜãêåò áõôïý ôïõ Üñèñïõ èá äþóïõìå âáñýôçôá óôçí Üëëç äéÜóôáóç ôçò Åêêëçóßáò, ôçí ðñáãìÜôùóç êáé ðïñåßá ôçò äçëáäÞ óôïí éóôïñéêü ÷þñï êáé ÷ñüíï ãéá íá ìðïñÝóïõìå íá äïýìå ôçí Åêêëçóßá óå ó÷Ýóç ìå ôç ëåãïìÝíç ÍÝá ÔÜîç ÐñáãìÜôùí.

Åßíáé ãåãïíüò üôé ãéá ôç ÍÝá ÔÜîç, ôç ÍÝá Åðï÷Þ êáé ôçí Ðáãêïóìéïðïßçóç Ý÷ïõí ãñáöåß êáé ëå÷èåß ðïëëÜ áðü ðïëëïýò.

Áõôü ðïõ åìåßò åðéóçìáßíïõìå åäþ åßíáé, ç äéðëÞ óôï÷ïèåóßá ôçò ÍÝáò Åðï÷Þò: Áö' åíüò ìéá ÍÝá ÔÜîç ÐñáãìÜôùí óå ðïëéôéêïïéêïíïìéêü êáé ãåùóôñáôçãéêü åðßðåäï, ìå êáôÜëçîç ìéá ðáãêüóìéá êõâÝñíçóç, êáé áö' åôÝñïõ ìéá ÍÝá ÔÜîç ÐñáãìÜôùí óå èñçóêåõôéêü åðßðåäï. Ôï äåýôåñï Ýñ÷åôáé ùò åðáêüëïõèï ôïõ ðñþôïõ, äéüôé áõôïß ðïõ Ý÷ïõí äñïìïëïãÞóåé ôçí ðáãêüóìéá åíïðïßçóç ãéá ôçí êáëýôåñç åêìåôÜëëåõóç áðü ôïõò ßäéïõò ôïõ ðëáíÞôç êáé ôùí áíèñþðùí ôïõ, Ý÷ïõí áíôéëçöèåß üôé ôï ãêñÝìéóìá ôùí ãåùãñáöéêþí êáé ïéêïíïìéêþí óõíüñùí èá êéíäõíåýåé áíÜ ðÜóá óôéãìÞ íá áêõñùèåß, áí äåí åíïðïéÞóïõí êáé èñçóêåõôéêÜ-ðïëéôéóìéêÜ ôïí ðëáíÞôç. Áõôü ðñïóðáèïýí íá ôï êÜíïõí ìÝóù ìéáò íÝáò èñçóêåßáò Þ ðáíèñçóêåßáò, ðïý èá ðñïêýøåé áðü ôï óõãêñçôéóôéêü áíáêÜôåìá ôùí äéáöüñùí èñçóêåéþí êáé ôçò üðïéáò ôï âáóéêü äüãìá èá åßíáé ç áõôïèåïðïßçóç ôïõ áíèñþðïõ.

ÍÝá ÔÜîç ëïéðüí óå ðïëéôéêïïéêïíïìéêü åðßðåäï êáé óå èñçóêåõôéêü åðßðåäï. Áõôïß åßíáé ïé äýï óôü÷ïé ôçò ÍÝáò Åðï÷Þò.

Ôï ðñüâëçìá üìùò ãéá ôç ÍÝá Åðï÷Þ åßíáé üôé êÜðïéïé áíôéóôÝêïíôáé óôçí ðñïþèçóç áõôþí ôùí óôü÷ùí. ¸íáò áðü ôïõò ðéï óçìáíôéêïýò ÷þñïõò ðïý áíôéóôÝêïíôáé åßíáé ç Åêêëçóßá. Ç áñíçôéêÞ áõôÞ ôïðïèÝôçóç ôçò Åêêëçóßáò áðÝíáíôé óôç ÍÝá Åðï÷Þ êáé ôç ÍÝá ÔÜîç äåí åßíáé åõêáéñéáêÞ, áëëÜ ðçãÜæåé áðü ôçí ßäéá ôçí ðßóôç ôçò Åêêëçóßáò. Ç Åêêëçóßá ôïíßæåé ôçí áîßá ôïõ áíèñùðßíïõ ðñïóþðïõ êáé ôçò åëåõèåñßáò ìå ôçí ïðïßá ï ßäéïò ï Ôñéáäéêüò Èåüò åðñïßêéóå ôïí Üíèñùðï. ¸ôóé üìùò áðïôåëåß åìðüäéï óôç ÍÝá ÔÜîç ðïõ åðéèõìåß õðÜêïõá ñïìðüô êáé ü÷é åëåýèåñïõò áíèñþðïõò êáé ðïëßôåò.

Ç Ïñèüäïîç Åêêëçóßá åðßóçò õðÞñîå êõñßùò óôçí ÅëëÜäá -áëëÜ êáé óå Üëëåò ÷þñåò- Ýíáò èåóìüò ðïý âïÞèçóå ôá ìÝãéóôá óôç äéáôÞñçóç êáé ôçò åèíéêÞò éäéïðñïóùðßáò, åðåéäÞ óÝâåôáé åêôüò áðü ôï áíèñþðéíï ðñüóùðï êáé ôéò ñßæåò, ôçí Éóôïñßá, ôçí ðáñÜäïóç êáé ôïí ðïëéôéóìü ôïõ. ¸ôóé Åêêëçóßá êáé ÃÝíïò óõìðïñåýèçêáí êáé ó÷åäüí ôáõôßóèçêáí óôç óõíåßäçóç ôïõ ëáïý ìáò, éäéáßôåñá óôïõò äýóêïëïõò áéþíåò ôçò ôïõñêéêÞò óêëáâéÜò. Ëüãù áõôÞò ôçò åíáíôéþóåùò ôçò Åêêëçóßáò óôá íåïôáîéêÜ-íåïåðï÷ßôéêá ó÷Ýäéá, åõñßóêåôáé êáé óôï óôü÷áóôñï ôçò ÍÝáò ÔÜîçò ùò å÷èñüò.

Ïé ðáãêïóìéïðïéçôÝò ôçò ÍÝáò ÔÜîçò ðñïóðáèïýí íá áíôéìåôùðßóïõí ôçí Åêêëçóßá-å÷èñü ìå äýï ôñüðïõò. Ï Ýíáò åßíáé ï ðüëåìïò åíáíôßïí ôçò Åêêëçóßáò áðü Ýîù. Ôçí ðïëåìïýí óõêïöáíôþíôáò ôçí ùò öïñÝá ôÜ÷á áíôéäñáóôéêüôçôïò, óõíôçñçôéóìïý, öáíáôéóìïý ê.ï.ê. ÂãÜæïõí óôï öùò õðáñêôÜ êáé áíýðáñêôá óêÜíäáëá åêêëçóéáóôéêþí ôáãþí, ôá ïðïßá ó÷åäüí ðÜíôá ìåãáëïðïéïýí. ÁõôÞ ç áð’ åõèåßáò ðïëåìéêÞ åêôüò ôïõ üôé óôï âÜèïò ùöåëåß êáé äõíáìþíåé ôçí Åêêëçóßá, óýìöùíá êáé ìå ôïí ëüãï ôïõ éåñïý ×ñõóïóôüìïõ, äåí åßíáé ôüóï åðéêßíäõíç üóï ç ýðïõëç ôáêôéêÞ ðïý ÷ñçóéìïðïéåßôáé ãéá ôç äéÜâñùóç ôçò Åêêëçóßáò áðü ìÝóá. Áõôüò åßíáé ï äåýôåñïò ôñüðïò ðïëÝìïõ åíáíôßïí ôçò Åêêëçóßáò. Ï ìáêáñéóôüò ð. Áíôþíéïò Áëåâéæüðïõëïò åâåâáßùíå üôé ç ÍÝá Åðï÷Þ äåí åðéèõìåß íá áäåéÜóïõí ïé Ïñèüäïîïé íáïß, áëëÜ íá ãåìßóïõí ìå áíèñþðïõò ðïõ èá Ý÷ïõí áëëïéùìÝíï öñüíçìá. Áõôü åßíáé êáé ôï ðéï åðéêßíäõíï.

Ç ÍÝá ÔÜîç äåí åðéèõìåß ôüóï íá ãêñåìßóåé ôçí Åêêëçóßá êáé ôéò åêêëçóßåò (íáïýò) -áõôü åî Üëëïõ áðåäåß÷èç áíÝöéêôï êáé áðü ôçí ðñüóöáôç éóôïñéêÞ åìðåéñßá óôçí ðñþçí ÓïâéåôéêÞ ¸íùóç êáé óôéò ÷þñåò ôçò ÁíáôïëéêÞò Åõñþðçò- üóï åðéèõìåß íá ìåôáëëÜîåé ôçí Åêêëçóßá óå êÜôé Üëëï áðü áõôü ðïõ åßíáé óôçí ïõóßá ôçò. Äåí åðéèõìåß ç ÍÝá ÔÜîç íá êÜíåé áðëþò ôçí Åêêëçóßá íá ìçí áíôéäñÜ óôá ó÷ÝäéÜ ôçò· åðéèõìåß íá ôçí êÜíåé èåñáðáéíßäá êáé ÷åéñïêñïôçôÞ ôçò. Äåí åðéäéþêåé íá åîïâåëßóåé ôçí Åêêëçóßá áëëÜ íá ôçí ìåôáëëÜîåé óå Ýíáí Üíåõñï ïñãáíéóìü, ï üðïéïò èá åíóùìáôùèåß ðëÞñùò óôï óýóôçìá êáé èá äïõëåýåé, ãéá ëïãáñéáóìü ôïõ, åðéäéþêïíôáò êáé åðéôõã÷Üíïíôáò êÜðïéïõò óêïðïýò, ðéï áðïôåëåóìáôéêÜ áð' üôé ôï êñÜôïò êáé áðïññïöþíôáò êñáäáóìïýò ðïý ðñïêáëïýí åíÝñãåéåò ôçò êïóìéêÞò åîïõóßáò óå åèíéêü Þ ðáãêüóìéï åðßðåäï¹. Ðïëëïß äéåñùôþíôáé ìÞðùò ç êáèéÝñùóç áðü ôç äéïéêïýóá Åêêëçóßá (ÄéáñêÞò ÉåñÜ Óýíïäïò) ôçò 26çò Äåêåìâñßïõ ùò «çìÝñáò ôïõ ìåôáíÜóôç», áðïôåëåß ôñüðïí ôéíÜ åõèõãñÜììéóÞ ôçò ìå ôï ðïëõöõëåôéêü, ðïëõèñçóêåõôéêü êáé ðïëõðïëéôéóìéêü ìïíôÝëï, ðïõ ç ÍÝá ÔÜîç èÝëåé íá åðéâÜëåé ðáãêïóìßùò.

Ç äéÜâñùóç, åêôüò áðü ôïí ðñïóåôáéñéóìü áíèñþðùí ôçò Åêêëçóßáò óå õøçëÝò èÝóåéò, ðåñéëáìâÜíåé ðñùôßóôùò ôçí ÷åéñáãþãçóç ôçò Åêêëçóßáò óôçí õéïèÝôçóç ôïõ ðáíèñçóêåéáêïý íåïôáîéêïý ìïíôÝëïõ, üôé äçëáäÞ äÞèåí üëåò ïé èñçóêåßåò åßíáé åî ßóïõ èåìéôïß äñüìïé, ðïõ ïäçãïýí ôïí Üíèñùðï óôçí ÁëÞèåéá, äçëáäÞ óôïí Èåü, êáé óôçí ðñïóùðéêÞ ôïõ êáôáîßùóç.

Ï íåïåðï÷ßôéêïò áõôüò ðáíèñçóêåéáêüò óõãêñçôéóìüò (üëåò ïé èñçóêåßåò åßíáé êáëÝò êáé áëçèéíÝò) -Þ ï äéá÷ñéóôéáíéêüò óõãêñçôéóìüò ðåñéóóüôåñï ãíùóôüò ùò ïéêïõìåíéóìüò- ðñïùèåßôáé áðü ôç ÍÝá ÔÜîç êõñßùò ìå ôï óýñóéìï óå äéáèñçóêåéáêïýò äéáëüãïõò êáé óõìðñïóåõ÷Ýò, ïé ïðïßåò ñçôþò áðáãïñåýïíôáé áðü ôïõò éåñïýò êáíüíåò ôçò Ïñèïäüîïõ Åêêëçóßáò. ¼ðïéïé áñíïýíôáé íá ìðïõí ó' áõôÞ ôç äéáäéêáóßá óôéãìáôßæïíôáé áðü ôï «ðñïïäåõôéêü» éåñáôåßï ôçò ÍÝáò ÔÜîçò ùò öáíáôéêïß, öïíôáìåíôáëéóôÝò, ñáôóéóôÝò ê.ï.ê.

Óôïí íåïôáîéêü ðñïãñáììáôéóìü, ï ñüëïò ôïõ áñ÷çãïý áõôÞò ôçò ðñïóðÜèåéáò èñçóêåõôéêÞò ïìïãåíïðïßçóçò Ý÷åé áíáôåèåß Þäç áðü ôç äåêáåôßá ôïõ '60 óôïí ðÜðá ôçò Ñþìçò. Äéêáßùò ôá Ì.Ì.Å. ãé' áõôü ôï ëüãï ôïí áðïêáëïýí èñçóêåõôéêü ðëáíçôÜñ÷ç.

ÌåôÜ ôçí ðôþóç ôùí äéäýìùí ðýñãùí óôç ÍÝá Õüñêç ôï 2001 åß÷áìå ìßá åðéäçìßá äéáèñçóêåéáêþí óõíáíôÞóåùí êáé óõìðñïóåõ÷þí ðñïêåéìÝíïõ -üðùò Ýëåãáí- ïé èñçóêåßåò íá óõíåñãáóèïýí ãéá ôçí ðñïþèçóç ôçò åéñÞíçò êáé ôçí ðÜôáîç ôçò ôñïìïêñáôßáò. ¹ôáí ÷áñáêôçñéóôéêÞ ç êïëáêåõôéêÞ ïìïëïãßá ôïõ Åâñáßïõ áñ÷éñáââßíïõ óôç äéáèñçóêåéáêÞ óõíÜíôçóç ôçò Áóóßæçò, ðïõ óõíåêÜëåóå ï ðÜðáò ôï 2002: «Ìüíïí åóåßò ìðïñïýóáôå íá ìáò óõãêåíôñþóåôå åäþ· êáé ôï êÜíáôå», åßðå ï áñ÷éñáââßíïò áðåõèõíüìåíïò óôïí ðÜðá.

Ôï ëÜèïò åßíáé üôé êáé ç Ïñèüäïîç Åêêëçóßá, ìå óõíôïíéóôÞ ôçò äñÜóåþò ôçò ôï Ïéêïõìåíéêü Ðáôñéáñ÷åßï, ìåôÝ÷åé ó’ áõôÝò ôéò óõíáíôÞóåéò êáé ôéò óõìðñïóåõ÷Ýò. ÌåñéêÝò öïñÝò ìÜëéóôá ðáßñíåé êáé ôçí ðñùôïâïõëßá ãéá ðáñüìïéåò äéïñãáíþóåéò.

Ôï åðé÷åßñçìá ðïõ ÷ñçóéìïðïéïýí ïé èéáóþôåò êáé áðïëïãçôÝò ôùí ïéêïõìåíéóôéêþí áíïéãìÜôùí êáé óõìðñïóåõ÷þí åßíáé üôé Ýôóé ðñáãìáôïðïéïýí ìéá «áãáðçôéêÞ Ýîïäï ðñïò ôïõò Üëëïõò» êáé äßäïõí ìáñôõñßá ×ñéóôïý. ¼ìùò, üðùò åýêïëá áðïäåéêíýåôáé áðü ôá ðñÜãìáôá, ïé äéáèñçóêåéáêïß äéÜëïãïé êáé ïé óõìðñïóåõ÷Ýò äåí áíôáðïêñßíïíôáé óå ìéá áõôïöõÞ áíáæÞôçóç ôïõ åêêëçóéáóôéêïý óþìáôïò áëëÜ áðïôåëïýí ðñáêôéêÞ ðïõ åðéâÜëëåôáé Ýîùèåí êáé Üíùèåí. Ôï üôé êáôáâÜëëåôáé ðñïïðÜèåéá íá ÷ñçóéìïðïéçèïýí ïé èñçóêåßåò ãéá íá åîõðçñåôçèïýí Üëëåò óêïðéìüôçôåò (ðïëéôéêÝò, ãåùóôñáôçãéêÝò, íåïôáîéêÝò) êáé óõãêåêñéìÝíá íá áóôõíïìåõèåß ï ðëáíÞôçò óýìöùíá ìå ôá óõìöÝñïíôá ôùí éó÷õñþí ôçò ãçò, öáßíåôáé êáèáñüôåñá ìåôÜ ôá ãåãïíüôá ôçò 11çò Óåðôåìâñßïõ 2001 óôéò Ç.Ð.Á. Óôï ðëáßóéï áõôü õðÜñ÷åé ìßá äéáðëïêÞ êáé ìå Üëëåò ðáñÜëëçëåò äñáóôçñéüôçôåò êáé ìå Üëëïõò ïñãáíéóìïýò êáé öïñåßò (ð.÷. äéáèñçóêåéáêÜ ïéêïëïãéêÜ óõìðüóéá êáé Üëëá üìïéá)².

ÕðÜñ÷åé åðßóçò ìéá äéáðëïêÞ åêêëçóéáóôéêþí áíäñþí êáé öïñÝùí ìå ôçí ðïëéôéêÞ åîïõóßá óå åèíéêü, åõñùðáúêü êáé ðáãêüóìéï åðßðåäï. ×áñáêôçñéóôéêÜ áíáöÝñïõìå üôé åðß ôùí çìåñþí ôïõ ê. Ãéþñãïõ ÐáðáíäñÝïõ ùò õðïõñãïý Åîùôåñéêþí Þôáí Ýíôïíç ç óõììåôï÷Þ ôïõ õðïõñãåßïõ óôç äéïñãÜíùóç êáé óôç ÷ñçìáôïäüôçóç äéáèñçóêåéáêþí óõíáíôÞóåùí.

Åðßóçò ôá ôñßá äéáèñçóêåéáêÜ ïéêïëïãéêÜ óõíÝäñéá ðïõ Ýëáâáí ÷þñá êáé ôåëïýóáí õðü ôçí áéãßäá ôïõ Ïéêïõìåíéêïý ÐáôñéÜñ÷ïõ ê, Âáñèïëïìáßïõ, åõñßóêïíôï óõã÷ñüíùò êáé õðü ôçí áéãßäá ôïõ ÐñïÝäñïõ ôçò ÅõñùðáúêÞò ÅðéôñïðÞò. ÁíáöÝñïõìå åðßóçò ôçí åðßóêåøç ôïõ Ïéêïõìåíéêïý ÐáôñéÜñ÷ïõ ê. Âáñèïëïìáßïõ óôéò ÂñõîÝëëåò «ìåôÜ áðü ðñüóêëçóç ôïõ ÐñïÝäñïõ ôçò ÅõñùðáúêÞò ÅðéôñïðÞò ê. ÑïìÜíï Ðñüíôé ãéá ôç óõæÞôçóç ôçò ðïñåßáò ôïõ äéáèñçóêåéáêïý äéáëüãïõ ìåôáîý ×ñéóôéáíþí, Éïõäáßùí êáé ÌïõóïõëìÜíùí, êáèþò êáé ôçò óõíÝ÷éóçò ôïõ»³.

Ôï êáëü åßíáé üôé ôï óþìá ôçò Åêêëçóßáò êñáôÜåé áêüìç êáëÜ. Ç ìåãÜëç ðëåéïøçößá êëÞñïõ êáé ëáïý äåí Ý÷åé äéáâñùèåß áðü ôï ðíåýìá ôçò ÍÝáò Åðï÷Þò êáé, ôçò ÍÝáò ÔÜîçò. Áõôü ôï äéáðéóôþíïõìå êÜèå ìÝñá óõíáíáóôñåöüìåíïé ìå ôïõò áðëïýò áíèñþðïõò ôïõ ëáïý ìáò. ÁíôéèÝôùò ìÜëéóôá, óõíå÷þò áõîÜíåé ç óõíåéäçôïðïßçóç ôïõ ôß ãßíåôáé êáé ðïý èÝëïõí íá ïäçãÞóïõí ôá ðñÜãìáôá. ÁõîÜíåé êáé ôï ñåýìá ôçò áíôßóôáóçò óôç ÍÝá ÔÜîç êáé ôç ÍÝá Åðï÷Þ. Óôü÷ïò, ôï êÜèå ìïíáóôÞñé êáé ç êÜèå åíïñßá íá ãßíåé Ýíá ìåôåñßæé áíôßóôáóçò. Ïäçãïýò, äüîá ôù Èåþ, Ý÷ïõìå ðïëëïýò. ÐáôñïêïóìÜäåò êáé ÌáêñõãéÜííçäåò ðïëëïß óôçí éóôïñßá ôçò Ñùìéïóýíçò.

1.Âë. ó÷åôéêÜ Üñèñá ìáò «Ç íÞóïò ôçò åêêïóìéêåýóåùò» óôï óõëëïãéêü Ýñãï «Åêêëçóßá êáé åêêïóìßêåõóç», åêä. Ìõñéüâéâëïò, ÁèÞíá 2003, óó. 11-25.

2.Âë. ãéá ðåñéóóüôåñá óôï âéâëßï ìáò «Ïéêïõìåíéóìüò, Íåïåéäùëïëáôñßá êáé ÍÝá Åðï÷Þ», åêä. ÐáñáêáôáèÞêç, Èåóóáëïíßêç 2006, óó. 9 ê.å.

3.Âë. ðñïáíáöåñèÝí âéâëßï ìáò ó.35